تأثیر شانه، تراکم و جنس نخ بر کیفیت و قیمت فرش ماشینی

در خرید فرش ماشینی، اعداد و مشخصات روی فهرست تنها داده‌های خشک نیستند؛ آن‌ها شاخص‌هایی واقعی از کیفیت، دوام و قیمت فرش هستند. در این راهنمای کوتاه و کاربردی، با نقش شانه و تراکم در تعیین کیفیت بافت، انواع نخ‌های متداول و مزایا و معایب هر کدام آشنا می‌شوید و خواهید دید چگونه انتخاب درست نخ و شانه مناسب می‌تواند تأثیر مستقیم بر طول عمر، زیبایی و قیمت فرش ماشینی شما داشته باشد. این راهنما برای کسانی که به دنبال خرید هوشمندانه و اطلاع کامل از فرش ماشینی هستند، ضروری است.

#شانه فرش ماشینی چیست؟

شانه، بیانگر تعداد گره‌ها در جهت افقی (ردیف پود) در یک متر از عرض فرش است.

هرچه عدد شانه فرش ماشینی بالاتر باشد، بافت فرش ریزتر و نقشه و جزئیات طرح با وضوح و دقت بالاتری نمایش داده می‌شود. کیفیت فرش‌های ماشینی با شانه بالا (به‌خصوص 1500 و 1700 شانه) به دلیل ظرافت بسیار زیاد شباهت بیشتری به فرش‌های دست‌بافت گونه یا نفیس پیدا می‌کنند؛ اما ضخامت کمتری دارند و برای مشتریانی که به زیبایی ظاهری اهمیت می‌دهند مناسب هستند.

#تراکم فرش ماشینی چیست؟

تراکم در فرش ماشینی که به آن تراکم طولی هم می‌گویند عبارت است از تعداد گره‌هایی که در یک متر از طول فرش ماشینی بافته شده‌اند.

هرچه تراکم بالاتر باشد گره‌ها به هم نزدیک‌ترند، در نتیجه فرش سفت‌تر و فشرده‌تر می‌شود. این فشردگی مقاومت فرش را در برابر پا خوردگی و کوبیدگی (مانند زیر پایه مبل) و سایش روزانه افزایش می‌دهد. تراکم بالا در فرش‌های ماشینی به معنی استفاده بیشتر از نخ است و در نتیجه وزن فرش را زیاد می‌کند. اگرچه شانه عامل اصلی ظرافت عرضی است؛ اما تراکم بالا در طول نیز به‌وضوح و جلوه بهتر جزئیات طرح کمک می‌کند.

#جنس نخ چه تأثیری بر کیفیت و قیمت فرش ماشینی دارد؟

احساسی که هنگام راه‌رفتن روی فرش منتقل می‌شود حاصل جنس نخ است. نوع نخی که در بافت فرش استفاده می‌شود از مهم‌ترین عوامل کیفیت فرش ماشینی بوده و انواع نخ تعیین می‌کند طرح فرش چقدر شفاف، یکدست و بدون پرزدهی باشد.

این انتخاب سطح کیفی فرش را از پایه مشخص می‌کند. در فرش‌های ماشینی عمدتاً از الیاف مصنوعی استفاده می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها اکریلیک هیت ست شده، پلی‌استر و پلی‌پروپیلن هستند. در ادامه به بررسی این سه نوع نخ فرش ماشینی می‌پردازیم:

#اکریلیک هیت ست شده

الیاف اکریلیک از محبوب‌ترین نوع نخ در فرش‌های ماشینی مرغوب است. نخ اکریلیک هیت ست وضوح رنگی بالا، درخشندگی کنترل شده و خواب منظم ایجاد می‌کند و برای محیط‌های پر تردد مثل پذیرایی، راهرو و خانواده‌های شلوغی که بیشتر از فرش به‌جای مبل استفاده می‌کنند مناسب است.

مهم‌ترین نکته در این مرحله فرایند هیت ست شدن نخ اکریلیک در مسیر بافت و کیفیت فرش‌های ماشینی است که با بخار و حرارت روی نخ اکریلیک باعث پخته‌شدن نخ و تثبیت و مقاومت آن می‌شود که مزایای زیادی به دنبال دارد:

#مزایای نخ اکریلیک هیت ست شده

 مقاومت بالا در برابر سایش

 مقاومت حرارتی بالا

 حفظ رنگ در برابر آفتاب و شست‌وشو

 دوام و طول عمر

 لطافت و ظاهر زیبا

 پرزدهی بسیار کم

 برگشت‌پذیری (پس از پاخوردگی یا قرارگرفتن اجسام سنگین، به‌سرعت به حالت اولیه باز می‌گردد.)

#معایب نخ اکریلیک هیت ست شده

قیمت بالاتر نسبت به سایر الیاف مصنوعی

 حساسیت نسبت به حرارت مستقیم

 بوگیری در فرایند تولید

 امکان کدرشدن در صورت شست‌وشوی نامناسب

#پلی‌استر یا ابریشم مصنوعی:

پلی‌استر معروف به ابریشم مصنوعی یکی از الیاف پرکاربرد در فرش‌های ماشینی است که به دلیل ویژگی‌های خاص خود شناخته می‌شود. این نوع نخ، با ظاهر درخشان و بسیار شفاف خود در فرش به رنگ‌ها زندگی می‌بخشد.

نخ پلی‌استر بیشتر مناسب فضای معمولی و کم رفت‌وآمد مثل اتاق‌خواب، اتاق مهمان است که مزایا و معایبی نیز دارد:

#مزایای نخ پلی‌استر

 ظاهری بسیار براق و درخشان با رنگ‌های زنده

 کاملاً ضد حساسیت با پرزدهی صفر

 مقاوم در برابر رطوبت

 با قیمتی مقرون‌به‌صرفه‌تر از اکریلیک

#معایب نخ پلی‌استر

 شفافیت بیش از حد رنگ

 دوام کمتر نسبت به اکریلیک

 مقاومت کمتری در برابر کوبیدگی و پا خوردگی

 مقاومت کمتر در برابر حرارت

 جذب کم‌رطوبت و احتمال الکتریسیته ساکن

#پلی‌پروپیلن

پلی‌پروپیلن یکی از رایج‌ترین و اقتصادی‌ترین الیاف مصنوعی در فرش‌های ماشینی است. این نخ به دلیل قیمت پایین، وزن کم و قابلیت تولید در رنگ‌های مختلف در فرش‌های ساده و میان‌رده استفاده می‌شود. قیمت فرش ماشینی با نخ پلی پروپیلن پایین‌تر از دیگر انواع فرش است به همین دلیل کیفیت کمتری نیز دارد.

باوجود ظاهر قابل‌قبول و نرمی اولیه، کیفیت آن در حد اکریلیک و پلی‌استر نیست و بیشتر برای فضاهای کم رفت‌وآمد مناسب است. در ادامه به مزایا و معایب این نوع نخ می‌پردازیم:

#مزایای نخ پلی‌پروپیلن

 لکه بری آسان و مقاوم در برابر لکه

 بسیار سبک

‌پایین‌ترین قیمت

#معایب نخ پلی‌پروپیلن

 دوام پایین‌تر از اکریلیک و پلی‌استر

 مقاومت حرارتی بسیار کم

 زیبایی و شفافیت رنگ محدود

 جذب بالای آلودگی‌های چرب

 نرمی اولیه کوتاه‌مدت

#نتیجه‌گیری

انتخاب هوشمندانه یعنی تطبیق نیاز (زیبایی، دوام، بودجه) با مشخصات فنی. قیمت فرش ماشینی با افزایش شانه، تراکم و استفاده از نخ‌های باکیفیت‌تر بالا می‌رود.

از نظر دوام، تراکم و جنس نخ مهم‌تر از شانه است. تراکم بالا و نخ مقاوم یعنی فرش برای سال‌ها شکل و بافتش را حفظ می‎کند و شانه بالا بیشتر روی طرح و زیبایی فرش نقش دارد.

هنگام خرید فرش ماشینی باید نیازهای خود را شناسایی کرده و بر اساس آن‌ها خرید انجام دهیم. این‌گونه می‌توانیم فرش ماشینی مناسب خود را خریداری کنیم.